Medicinski informativni portal
Naslovna / Bolesti / Tumori i maligne bolesti

Tumori kože

12:59 - 27. 12. 2020.

Tumor kože je abnormalni rast ćelija kože – najčešće se razvija na koži izloženoj suncu, ali može se pojaviti in a delovima tela, koji nisu bili izloženi suncu. Tri su glavne vrste karcinoma kože – karcinom bazalnih ćelija, karcinom skvamoznih ćelija i melanom. Proveravanje sumnjivih promena na koži može pomoći u otkrivanju raka kože u najranijim fazama. Rano otkrivanje raka kože daje najveće šanse za uspešno lečenje.

 

Vrste tumora kože

  • Karcinom bazalnih ćelija
  • Skvamozni karcinom kože
  • Melanom
  • Nemelanomski rak kože

Zašto nastaju tumori kože?

Tumor kože nastaje kada se dogode greške (mutacije) u DNK ćelijama kože. Mutacije uzrokuju da ćelije rastu van kontrole i formiraju masu ćelija karcinoma.

Rak kože započinje u gornjem sloju vaše kože – epidermis koji sadrži tri glavne vrste ćelija: skvamozne, bazalne i melanocite.

Utraljubičasti zraci iz sunčeve svetlosti predstavljaju potencijalni uzrok oštečenja DNK u ćelijama kože.

Simptomi

Rak kože pogađa ljude svih boja kože, uključujući i one tamnije puti. Kada se melanom javi kod osoba s tamnom bojom kože, verovatnije je da će se pojaviti na područjima koja nisu obično izložena suncu, poput dlanova i tabana.

Znakovi i simptomi karcinoma bazalnih ćelija (najčešće vrat i lice)

  • Biserna ili voštana kvrga
  • Ravna lezija boje mesa ili smeđeg ožiljka
  • Bolna krvarenja ili krasta koja zarasta

Znakovi i simptomi karcinoma skvamoznih ćelija (najčešće lice, uši i ruke)

  • Čvrsti, crveni čvor
  • Ravna lezija sa ljuskavom, koričastom površinom

 Znakovi i simptomi melanoma (najčešće na licu ili stomaku)

  • Velika smeđkasta mrlja sa tamnijim tačkicama
  • Mladež koji menja boju, veličinu i oblik ili koji krvari
  • Mala lezija sa nepravilnom
  • Bolna lezija koja svrbi ili peče
  • Tamne lezije na dlanovima, tabanima, vrhovima prstiju ili nogu ili na sluznicama koje oblažu usta, nos, vaginu ili anus

 

Faktori rizika

Faktori koji mogu povećati rizik od raka kože uključuju:

  • Svetla boja kože
  • Istorija opekotina
  • Preterano izlaganje suncu
  • Mladeži
  • Prekancerozne lezije kože(aktinske keratoze)
  • Porodična istorija raka kože
  • Oslabljeni imunološki sistem
  • Izloženost zračenju

 

Dijagnoza

Da bi se dijagnostikovao rak kože potrebno je:

Ispitati kožu da bi se utvrdile promene na koži

Biopsija kože (ukloniti uzorak sumljive kože za laboratorijsko testiranje)

 

Terapija

Lečenje tumora kože i prekanceroznih lezija zavisi od veličine, vrste, dubine i lokacije lezija.

Opcije lečenja mogu biti:

  • Zamrzavanje lezija tečnim azotom
  • Ekscizija lezija- odstranjivanje kanceroznog tkiva i okolne ivice zdrave kože
  • Mohsova operacija. Ovaj se postupak odnosi na veće karcinome kože koji se ponavljaju ili se teško leče (nos)
  • Kiretaža i elektrodezikacija ili krioterapija
  • Terapija radijacijom. Terapija zračenjem koristi snažne energetske zrake, poput X-zraka
  • Hemoterapija. U hemoterapiji koriste se lekovi za ubijanje ćelija tumora
  • Fotodinamička terapija. Ovaj tretman uništava ćelije tumora kože kombinacijom laserskog svetla i lekova
  • Biološka terapija. Biološka terapija koristi imunološki sistem da ubije ćelije raka